Bayrak Radyo Televizyon Kurumu (Değişiklik) yasa tasarısı oy birliğiyle kabul edildi

Meclis Genel Kurulu’nda Bayrak Radyo Televizyon Kurumu (Değişiklik) yasa tasarısı oy birliğiyle kabul edildi.

Başbakan Ünal Üstel, tasarının kabulü ardından söz alarak, Kıbrıs Türkü’nün varoluş mücadelesinde önemli bir yeri olan Bayrak Radyo Televizyon Kurumu’nun (BRTK) uzun zamandır bekleyen bir yasa çalışmasının hükümetin iradesiyle tamamlandığını ve Cumhuriyet Meclisi’nden geçirildiğini kaydetti.

İlk olarak İdari, Kamu ve Sağlık İşleri Komitesi Başkanı, Ulusal Birlik Partisi (UBP) Milletvekili Sunat Atun, tasarıya ilişkin komite raporunu okudu; ardından milletvekilleri tasarıya ilgili söz aldı.

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Milletvekili Filiz Besim, CTP olarak söz konusu tasarıyla olumlu yaklaştıklarını, BRTK'nın güçlendirilmesi için ellerinden gelen tüm desteği verdiklerini kaydetti.

Besim, yasanın personel yapısıyla ilgili ciddi düzenlemeler yaptığını, kurumsal yapıyı daha sağlam bir temele dayandırdığını ve gelir kaynaklarını artırdığını belirtti. Besim, bunun yanında, söz konusu düzenlemelerin işe yaraması için “anlayış ve zihniyetin de değişmesi gerektiğini” savundu. Besim, “Herhangi bir kurumun yasası değiştirilerek, o kurum daha çağdaş ve demokratik hale taşınamaz.” dedi.

Yıllar içerisinde toplumun ortak hafızası, varoluş mücadelenin simgesi ve ortak kimliğin vücut bulmuş hali olan BRTK’nin en büyük sorumluluğunun kamu yayıncılığı olduğunu belirten Besim, bugün konuşulması gereken konunun BRTK’nin herkesin televizyonu olup olmadığı olduğunu söyledi.

“Muhalefet milletvekili olarak iki yıldır BRTK’ye çağrılmadığını” söyleyen Besim, “BRTK hükümetin sesi değildir.” dedi; tasarıyla sadece kurumun kadrosu ve personeliyle ilgili düzenleme yapıldığını, kurumun yönetimiyle ilgili düzenleme yapılmadığını ifade etti. Besim, şeffaflık ve demokratikleşmenin böyle bir değişiklikle olabileceğine inanç belirtti.

Milletvekili Besim, BRTK’nin dijital dönüşümünü de ne kadar tamamladığının sorgulanması gerektiğini kaydederek, çok ciddi bir kültür misyonu olarak BRTK’nin dijital platformlarda varlığının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Tasarıya emek veren herkese teşekkür eden Besim, daha güçlü, tarafsız, liyakat sahibi, şeffaf, gerçekten kamu yayıncılığı yapan” bir BRTK’ye kısa sürede kavuşulması temennisinde bulundu.

- Barçın

CTP Milletvekili Devrim Barçın da, BRTK’nin yönetiminde hala askerin yer almasını eleştirdi.

Barçın, “CTP’nin komite aşamasındaki girişimleri sayesinde, BRTK'ya gelecekte yapılacak keyfi ve siyasi istihdamların önüne geçildiğini” söyledi; kurumun 1993 yılından itibaren kadrolu personel istihdamı yapmadığını söyledi. Kurumda, literatürde yeri olmayan "kaşiyeli" adında bir istihdam modelinin geliştirildiğini söyleyen Barçın, bu sistemin torpile dayalı, kamu verimliliğini düşüren ve çalışanlar arasında adaletsizlik yaratan bir yapıya dönüştüğünü iddia etti.

Hükümetin meclisin kapanmasını fırsat bilerek seçim yatırımı niteliğinde geçici işçi istihdamı yapma hazırlığında olduğunu iddia eden Barçın, CTP olarak bu mantığın önüne geçmek için BRTK yasasına kırmızı çizgiler koydurduklarını söyledi. Kuruma alınacak işçi sayısının en fazla 15 ile sınırlandırıldığını söyleyen Barçın, “Bu istihdamlar sadece kol ve beden gücü gerektiren işler için yapılabilecek.” dedi.

Hizmet alımlarına yüzde beş kotası getirildiğini de belirten Barçın, hizmet alımı yöntemiyle istihdam edilecek personel sayısının, toplam kadro sayısının yüzde beşini, mevcut duruma göre en fazla 41 kişiyi geçemeyeceğini söyledi; bu kişilere çalışma süresi de getirildiğini ekledi.

Barçın, "Yaptığımız bu köklü değişiklikler ve öneriler sayesinde, bundan sonra BRTK’da iktidarda kim olursa olsun, seçim öncesi canının istediğini istihdam etme yolları tamamen kapatılmıştır.” dedi. Barçın, bundan sonra sadece sınavla kadrolu istihdam yapılacağını, atamaların ve yükselmelerin şeffaf şekilde yapılacağını söyledi.

- Özuslu

CTP Milletvekili Sami Özuslu, kanayan bir yara olan BRTK yasasının uzun yıllar sonra değişiyor olmasından duyduğu memnuniyeti ifade etti.

Özuslu, tasarıda sadece çalışanlarla ilgili kısımların değiştiğine dikkat çekerek, aslında bir teşkilat yasası olarak düzenleme yapılmasının daha doğru olacağını söyledi; “ yasada uygulanabilirliği bile tartışmalı tuhaflıklar var.” dedi.

Kamu yayıncılığının çağdaş anlamda, toplumu kucaklayan, dün ve yarın arasındaki belleği güçlendiren, farklı siyasal, etnik, dini, kültürel yapıları kucaklayabilecek bir yayın olmasının şart olduğunu kaydeden Özuslu, “İktidarın ve hükümettekilerin sesi olan kamu yayıncısı, çağdaş bir kamu yayıncısı olamaz.” ifadelerini kullandı.

BRTK’ye kaynak amacıyla uygulamaya konulan bandrol sistemine de işaret eden Özuslu, bugün itibarıyla elektronik cihazlar, tütün ürünleri ve alkollü içeceklere uygulanacak ve BRTK’ye aktarılacak yeni vergilerle vatandaşın bu vergilerin nerede kullanıldığını sorgulama hakkı olacağını söyledi. Özuslu, özel sektördeki yayıncılık kuruluşlarının yaşadığı sıkıntılarına da değinerek, özel yayıncılığın da faydalanabileceği bir kaynağın yaratılması gerektiğini söyledi.

BRTK Yönetim Kurulu oluşumuna yönelik eleştirilerde bulunan Özuslu, yönetimi daha demokratik, kapsayıcı, temsil yeteneği geliştirilmiş hale getirmenin boyunlarının borcu olduğunu kaydetti.

Yasada bazı değişikliklerin hükümet tarafından gündeme getirilmediği için değiştirilemediğini belirten Özuslu, bu kapsamda bazı maddeleri sıralayarak, eleştirilerde bulundu. Özuslu, maddelerin “geri kalmışlığına” dikkat çekerek, bu maddelerin de değişmesi gerektiğini belirtti. Milletvekili Özuslu, bu nedenle yayın politikası ve yönetimle ilgili maddelerle ilgili de düzenleme yapılması gerektiğini söyledi.

- Özdenefe

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Milletvekili Fazilet Özdenefe de, kurumda 30 yıldır süregelen istihdam düğümünün yasa ile çözüldüğünü söyledi.

Yasama döneminin son haftasına sıkıştırılan tasarı için komite çalışanlarının ve milletvekillerinin gece yarılarına kadar insanüstü bir çaba sarf ettiğini belirten Özdenefe, seçim sürecine girileceğine, bu kapsamda bu adımın bugün atılmaması halinde sürecin yıllar alabileceğine dikkat çekti.

Kurumda 1993 yılından beri kadrolu personel istihdam edilmemesini ve dünyada örneği olmayan "kaşiyeli" modelinin yaratılmasını büyük bir sıkıntı olarak nitelendiren Özdenefe, "Yılların oluşturduğu anomaliyi bir anda ortadan kaldırmak mümkün olmasa da geleceğe dair BRT kadrolarının güçlenmesinin önü açılmıştır." dedi.

Mecliste sergilenen uzlaşı ve iyi niyete de değinen Özdenefe, 30 yıldır BRT’de çalışan insanların iş güvencesinin ve haklarının korunması noktasında gösterilen hassasiyetin önemini belirtti. Kademede, BRTK’de sözleşmeli, işçi ve hizmet alımlarına yönelik yapılan düzenlemelerin kamunun her alanında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

Mevcut teşkilat şemasının beklentileri tamamen karşılamadığını ve yapılacak daha çok iş olduğunu ifade eden Özdenefe, kurumu daha çağdaş bir yapıya kavuşturmak durumunda olduklarını söyledi. Özdenefe, "Kamu yayıncılığının çağa uygun hale getirilmesi, çoğulculuğun sağlanması, podcast gibi yeni nesil yayıncılık biçimleri ile doğrulama ve dezenformasyonla mücadele gibi konuların muhakkak BRT yasasına eklenmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

- Rogers

Ardından söz alan Bağımsız Milletvekili Jale Refik Rogers, son günlerde “yasa tasarılarının hızla geçirilmeye çalışıldığına” yönelik eleştiride bulunarak, yasaların bu şekilde yapılamayacağını söyledi. 

Rogers, bunun yanında, BRTK yasasının güncellenmesinin çok önemli olduğunu kaydederek, bu yasa sayesinde uzun yıllardır beklenen iyileştirmelerin yapılabileceğini, kurumun çağdaş bir yapıya ulaşabileceğini belirtti.

BRTK Yöneticilik Hizmetleri’ne ilişkin maddelere eleştirilerde bulunan ve maddelerde tutarsızlıklar olduğunu savunan Rogers, bunların “alelacele yasa yapmanın sonuçları” olduğunu söyledi. Rogers, bunlara rağmen, oyunun olumlu olacağını çünkü yasanın geçmesinin gerekli olduğu düştüğünü ifade etti.

Bandrol sistemiyle ilgili de konuşan Rogers,  kamu yayıncılığının kalitesinin artırılması için böyle bir kaynağın önemli olduğunu söyledi; ancak bu kapsamda alkol ve sigaraya fon konulmasını anlayamadığını dile getirdi. Rogers, bu fonun hayat pahalılığına etkisinin ne olacağının değerlendirilip değerlendirilmediği sordu.

Söz konusu uygulamada artış yapılmasına yönelik BRTK’ye de yetki verildiğine işaret eden Rogers, piyasanın ucuzlatılmasına olan ihtiyaca vurgu yaptı.

- Atun

Komite Başkanı Sunat Atun, eleştirilerde bulunan milletvekillerin ardından söz alarak, yasayla kurumun ucu açık ve sürdürülemeyen mali yapısından kurtularak yeni bir döneme gireceğini söyledi.

Raporda toplam dört toplantı yapılmış gibi görünmesine rağmen arka planda sayısız toplantı yapıldığını belirten Atun, komitenin büyük bir kararlılık sergilediğini ifade etti.

BRTK’nin Kıbrıs Türk halkının cemaatten devlete geçiş sürecindeki en önemli mihenk taşlarından biri olduğunu ve köklerinin Kıbrıs Türk Federe Devleti’nden de eskiye dayandığını hatırlatan Atun, "Yaptığımız incelemelerde kurumda kamu alanında görülmemiş, günü kurtarmak adına oluşturulmuş pek çok statü tespit ettik. Geçen süreçte KKTC kamu rejimiyle bağdaşmayan, özlük haklarının ve terfilerin olmadığı anomaliler meydana gelmiştir." dedi. Atın, bu statülerin ve belirsizliklerin ortadan kaldırıldığını açıkladı.

Kurumun 2,5 milyar liralık bütçeye ihtiyaç duyan mevcut yapısını kendi imkanlarıyla taşımasının mümkün olmadığını belirten Atun, bandrol düzenlemeleriyle mali istikrarın sağlandığını kaydetti.

Bağımsız Milletvekili Jale Refik Rogers’ın işaret etmesi üzerine, rapordaki hataya da değinen Atun, vergileri veya fonları artırma yetkisinin BRTK Yönetim Kurulu’na değil, Bakanlar Kurulu’na ait olduğunu belirtti.

Yasa hazırlık sürecinde BRTK Yönetim Kurulu’ndan sendikasına kadar tüm kurum ailesinin tam bir uyum sergilediğini ve bunun işlerini kolaylaştırdığını ifade eden Atun, yasanın geçmesine katkı sağlayan tüm komite üyelerine ve meclis personeline teşekkürlerini sundu.

- İncirli

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Genel Başkanı Sıla Usar İncirli de, BRTK’nin devletin en önemli kurumlarından biri olduğunu kaydetti.

İncirli, çok büyük bir başarı hikayesi olan BRTK’nin zaman içerisinde parlaklığını yitirdiği dönemleri olduğunu hatırlatarak, CTP olarak BRTK teşkilatının güçlendirilmesi ve çalışanların özlük haklarının almasına büyük önem verdiklerini belirtti.

Milletvekili Rogers’in fonlama sistemine ilişkin dile getirdiği uyarılara dikkat çeken İncirli, yapılacak her yasada mali etki analizi yapılması gerektiğini vurguladı. İncirli, bu konudaki endişesinin son paylaşılan Ticaret Dairesi ithalat verilerinin 2023 yılına ait olmasından kaynaklandığını ifade etti.

CTP’nin uzun süredir bu yasanın çalışmalarına katkı koyduğuna dikkat çeken İncirli, tasarıyla olumlu oy kullanacaklarını söyledi.

- Amcaoğlu

CTP Genel Başkanı İncirli’nin ardından kürsüye çıkan Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu, İncirli’yi “bugüne kadar Ekonomi ve Enerji Bakanlığı’ndan herhangi bir veri talep etmemekle” eleştirdi.

Amcaoğlu, “1 Ocak 2025’ten itibaren isteyen herkese veri verebilecek durumdayız.” dedi; bilgi eksiliğiyle suçlama yapıldığını savundu.  

- İncirli

Yeniden söz alan Miletvekili İncirli, “Gümrük otomasyon yazılımlarında sorun var. İthalat verilerinde sorun var. Bu sadece bu yasa kapsamında değil, genel bir problemdir. Önce varlıklarını kabul etmek gerekir.” dedi.

Yasaya karşı bir duruşu olmadığını vurgulayan İncirli, ancak yasanın mali etki analizleri eksik şekilde yapıldığı eleştirisinde bulundu. Bunun zaman içerisinde denetlenebileceğini söyleyen İncirli, yasanın BRT çalışanlarına hayırlı olmasını diledi.

- Barçın

CTP Milletvekili Devrim Barçın da yeniden söz alarak, ithalat raporlarının en son 2024 yılına ait olduğunu söyledi.

Mali etki analizini ve verileri istediklerini kaydeden Barçın, “mevcut verilerin sağlıklı olmadığının” komite tutanaklarında olduğunu söyledi.

-Candan

CTP Milletvekili Armağan Candan da yılların kanayan yarasına bu gece son verileceğini, yapılan yanlış uygulamaların bugün nihayete varacağını belirtti, yasanın hayırlı olmasını diledi.  BRTK’nin Kıbrıs Türk halkının göz bebeği olduğunu vurgulayan Candan, bundan sonra BRTK’nin benzer tartışmaların konusu olmamasını, çalışanların huzur içinde görevlerini yapmasını diledi.

Milletvekili Candan’ın konuşmasının ardından yasa tasarısı madde madde ve bütünüyle oylanarak, 44 kabul oyuyla oy birliğiyle kabul edildi.

- Üstel

Bayrak Radyo Televizyon Kurumu (Değişiklik) Yasa Tasarısı’nın kabul edilmesinin ardından söz alan Başbakan Ünal Üstel, “Uzun zamandan sonra, hükümet UBP, DP ve YDP, Kıbrıs Türkü’nün varoluş mücadelesinde büyük bir yeri olan BRTK yasasını Cumhuriyeti Meclisi’nden geçirdi.” dedi; muhalefet milletvekillerine yaptıkları katkılardan dolayı teşekkür etti.

Uzun yıllardır bekleyen çalışmanın hükümetin iradesiyle sonuçlandığını, yasa ile çalışanların güvence altına alındığını vurgulayan Üstel, yasanın ülkeye hayırlı olmasını diledi.

Polislerin özlük haklarını düzenleyen ve daha iyi görev yapmalarını sağlayacak yasal düzenlemeleri de Meclis’e getirdiklerini ve geçirdiklerini kaydeden Üstel, bir tarihe daha imza attıklarını belirtti.

(CPY/ÖZ).  

Haber: Cemre Peral Yanıker