Tayland ve Kamboçya, ASEAN toplantısının ardından ateşkese varamadı

Tayland ile Kamboçya arasında süren sınır gerilimini sona erdirmeyi amaçlayan Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) toplantısının ardından taraflar ateşkes konusunda anlaşmaya varamadı.

Tayland merkezli The Nation gazetesinin haberine göre, Tayland Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow, Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da düzenlenen ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından konuştu.

Sihasak, iki saatlik toplantının Tayland ile Kamboçya arasında ateşkes konusunda bir anlaşmaya varılamadan sona erdiğini açıkladı.

Tayland, ateşkese varılabilmesi için Kamboçya’nın üç ön koşulu kabul etmesi gerektiğini vurguladı.

Buna göre, Kamboçya’nın saldırıyı ilk başlatan taraf olduğunu kabul ederek ilk ateşkes ilan eden taraf olması, ateşkesin gerçek ve kalıcı nitelik taşıması ve Kamboçya’nın özellikle kara mayınlarının temizlenmesi konusunda Tayland ile işbirliği yapması gerektiği belirtildi.

Sihasak, toplantıya ev sahipliği Malezya hükümetine teşekkürlerini iletti.

Tarafların 24 Aralık’ta yeniden görüşmek üzere Genel Sınır Komitesi (GBC) çerçevesinde bir araya gelmesi bekleniyor.

Kamboçya basınında yer alan haberlere göre, Tayland Dışişleri Bakanı Sihasak ve Kamboçyalı mevkidaşı Prak Sokhonn, Malezya Dışişleri Bakanı Muhammed Hasan ile üçlü görüşme gerçekleştiriyor.

-ASEAN ateşkes çağrılarını yineledi

ASEAN Dışişleri Bakanları, toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada, taraflara 26 Ekim’de Kuala Lumpur’da düzenlenen 47. ASEAN Zirvesi’nde imzalanan ateşkes anlaşmasını “tam ve etkili” şekilde uygulamaları için çağrıda bulunuldu.

Açıklamada, çatışmaların çok sayıda can kaybına, sivil altyapının zarar görmesine ve sınırın her iki tarafında sivillerin yerinden edilmesine yol açmasından duyulan endişe ifade edildi.

Her iki tarafa da sınır bölgelerinde yaşayan sivillerin, çatışmaların başlamasından önceki normal yaşamlarına dönebilmelerini sağlamaları çağrısı yapılan açıklamada, güç kullanılmaması ve uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesini öngören uluslararası hukukun önemi hatırlatıldı.

Açıklamada, Kamboçya ve Tayland, azami itidal göstermeye ve her türlü düşmanlık eyleminin durdurulması için acil adımlar atmaya çağırıldı.

-Tayland-Kamboçya anlaşmazlığı

Güneydoğu Asya’da aralarında 817 kilometrelik sınır hattı bulunan Tayland ile Kamboçya, iki ülkenin sınırlarının, 19. yüzyıl sonunda Kamboçya’daki Fransız işgali sırasında belirlendiği zamanlara dayanan anlaşmazlık yaşıyor.

İlk çatışmalar, Kamboçya’nın, tartışmalı bölgede bulunan 11. yüzyıldan kalma bir tapınağı UNESCO Dünya Mirası Alanı olarak tescil ettirmeye çalıştığı 2008’de çıkmıştı.

Bu yıl ekimde ilan edilen ateşkese rağmen iki ülke arasında 7 Aralık’ta yeniden başlayan çatışmalarda taraflar birbirini sorumlu tutarken her iki ülkeden yüz binlerce kişi, sınır bölgesinden tahliye edilmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, 12 Aralık’ta Tayland ve Kamboçya liderleriyle yaptığı görüşmeler sonucunda tarafların ateşkesi kabul ettiğini duyurmuştu.

Öte yandan, Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, Trump’ın ateşkes ilanının ardından, “Topraklarımıza ve halkımıza yönelik bir zarar ve tehdit olmadığını hissedene kadar Tayland, askeri eylemlerini sürdürecektir.” ifadesini kullanmıştı.