Araştırma: Daha akıllı hale gelen yapay zekanın “benmerkezciliği” artıyor

ABD’deki bilimsel bir araştırmada yapay zekanın daha akıllı hale gelmesi halinde o düzeyde bencil ve benmerkezciliğinin arttığı ortaya çıktı.

Pennsylvania merkezli Carnegie Mellon Üniversitesindeki (CMU) uzmanlar, yaptıkları araştırmada yapay zekanın davranış eğilimini inceledi.

CMU İnsan-Bilgisayar Etkileşimi Enstitüsü’nden (HCII) Li Yuxuan ve Shirado Hirokazu liderliğindeki araştırmada önde gelen yapay zeka uygulamalarına oyun-bazlı deneyler düzenlendi.

Kullanıcıların “ortak fayda ya da kendi çıkarları için hareket eğilimine karar verebildiği” araştırmada, sosyal ikilemlerin simüle edilebildiği oyunlar oynandı.

Oyun sonuçlarında OpenAI, Google, DeepSeek dahil büyük dil modellerinin (LLM) seviyeleri test edildi ve sorunları “akıl yürüten” ve “akıl yürütmeyen” modellerle çözümlendirme süreçleri karşılaştırıldı.

– “Paylaşıyor mu?” ölçümü

Deneyler, yapay zekanın “muhakeme kapasitesi ne kadar yüksekse, işbirliği yapma olasılığının da o kadar düşük olduğunu” ortaya çıkardı.

Akıl yürütmeyen yapay zeka modellerinin sahip olduklarını yüzde 96 paylaştığı, akıl yürüten yapay zeka modellerinin ise sahip olduklarını yüzde 20 paylaştığı saptandı.

Güçlü muhakeme becerilerine sahip LLM modellerinin grup ortamlarında benmerkezci ve bencil davranışları teşvik edebileceği tespit edilen araştırmada yapay zekanın “daha akıllı hale geldikçe toplum için mutlaka daha iyi olmayabileceğini” sonucuna varıldı.

– Daha akıllı ise daha bencil

HCII’dan ve araştırma yöneticilerinden uzman Li, insanların “duygu veya empati gösterdiğinde, yapay zekanın insan gibi davrandığını” bildirdi.

Li, “İnsanlar yapay zekadan ilişkiler ve ahlaki tercihler hakkında tavsiye istemeye başladığında bu riskli bir durum, çünkü daha akıllı modeller bencil davranışları teşvik edebiliyor.” dedi.