ABD Kongresi raporu: Çin, merkezinde olduğu “alternatif bir dünya düzeni” kurmayı hedefliyor

ABD’de Kongreye bağlı ABD-Çin Ekonomi ve Güvenlik İnceleme Komisyonunun raporunda, Çin’in, “merkezinde olduğu alternatif bir dünya düzeni inşa etmeye yönelik çabalarını sürdürdüğü” belirtildi.

Komisyonunun Kasım 2025 tarihli yıllık raporunun bir bölümünde Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore’nin artan işbirliğinin bölgesel boyutları ve ABD için yansımaları ele alındı.

Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore’nin bireysel ve toplu olarak ABD’nin ve dünya genelindeki müttefik ve ortaklarının çıkarlarına meydan okuma kabiliyetlerini artıran daha yakın stratejik, askeri ve ekonomik bağ kurdukları belirtildi.

Raporda, Çin’in merkezinde olduğu alternatif bir dünya düzeni inşa etmeye yönelik çabalarını sürdürdüğüne dikkat çekildi.

Öte yandan raporda, İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin 80. yıl dönümü vesilesiyle Pekin’de düzenlenen askeri geçit töreninde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in arkasında Rusya, Kuzey Kore, İran ve çoğu otoriter 20 ülkenin liderlerinin yer alması, bu çabaların açık bir göstergesi olarak nitelendirildi.

Bu ülkeler arasındaki işbirliğinin Rusya-Ukrayna Savaşı ile daha da güçlendiğine işaret edilen raporda Çin, İran ve Kuzey Kore’nin Moskova’ya siyasi, ekonomik ve askeri destek sağladığı, bunun da Rusya’nın ABD’yi, uluslararası yaptırımları ve diplomatik baskıyı atlatmasını mümkün kıldığı kaydedildi.

Raporda, Çin’in “resmi ittifaktan ziyade esnek ortaklığı” tercih ettiği ve bu durumun da ülkenin diplomaside fırsatçı bir yaklaşım sergilediğini ortaya koyduğu ifade edildi.

Pekin’in Rusya, İran ve Kuzey Kore ile derinleşen işbirliğinin Hint-Pasifik’in güvenliği açısından ciddi endişeler yarattığına işaret edilen raporda, bu işbirliğinin, fırsat gözeten saldırganlık riskini artırdığına dikkat çekildi.